आदर्श अनलाइन, बागलुङ
आपसी मिलेमतोमै नेपालमा धेरै भष्ट्रचार हुँदै आएको छ । नेपाल भष्ट्राचार हुँने देशमध्ये अग्रस्थानमा समेत छ । बागलुङ जिल्लाका सरोकारवालाहरुले आपसी सम्बन्धमा दरार भएपछि र आफ्नो स्वार्थ पुरा नभएपछि मात्रै उजुरी गर्ने गरेको बताएका छन् ।
अख्तियार दुरुपायोग अनुसन्धान आयोगको पछिल्लो तथ्याङ्कलाई हर्ने हो भने अख्तियारमा परेका उजुरीहरुमध्ये सिमिति उजुरी मात्रै मुद्दामा रुपान्तर भएर अदालतमा जाने देखाएको अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका आयुक्त किशोर कुमार सिलवालले बताउनुभएको छ ।
“व्यक्तिगत रिसिभि, बढुवा हुँन थालेकालाई अख्तियारमा उजुरी दिनेको क्रम समेत बढी रहेको छ, भष्ट्रचार सानो ठूलो हुँदैन सानो गरेनी भष्ट्रचार हो ठूलो गरेपनि भष्ट्रचार हो हामीले समानरुपमा अध्ययन तथा अनुसन्धान गछौं” आयुक्त शिलवालले भन्नुभयो “कतिपय उजुरीमा आफ्नो स्वार्थ पुरा नभएको, कमिसन नपाएको जस्ता रिसका कारण भष्ट्राचारको उजुरी अख्तियारमा आउने गरेकोे समेत अध्ययनका क्रममा देखिएको छ, जसमध्ये उपभोक्ता समिति मार्फत काम गरेका धेरै विकास निर्माणमा समस्या देखिएको छ ।” उहाँले नेपालमा कुनै भष्ट्रचारीले उन्मुक्ती नपाउने बताउनुभयो ।
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग पोखराले मंगलबार बागलुङमा आयोजना गरेको भष्ट्रचार नियन्त्रण तथा सुशासन प्रवद्र्धन सम्बन्धी अन्तरक्रिर्या कार्यक्रममा अख्तियार कार्यालय पोखराका प्रमुख कोषहरी निरौलाले हाल नेपालमा २२ हजार ६२५ उजुरी परेकोमा १४ हजार उजुरी फछ्यौट भइसकेको बताउदै जम्मा १४१ उजुरी मात्रै अदालतमा पुगेको तथ्याङ्क राख्नुभएको थियो ।
उक्त तथ्याङ्कले कतिपय अवस्थामा मन नमिलेका कारण भष्ट्रचारी करार गर्न थालिएको जस्तो देखिने निरौलाको तर्क रहेको छ । निरौलाका अनुसार कतिपय उजुरी दुख दिने नियतले समेत हाल्ने गरेको अनसन्धानका क्रममा पाइएको छ ।
“हामीले कस्तोखाले उजुरी हो त्यो अनुसन्धानपछि मात्रै पत्ता लगाइन्छ, केही मुद्दामा साच्चिकै भष्ट्राचार भएर दोषी करार समेत भएको छ भने केही उजुरी अर्कालाई दुख दिने, व्यक्तिगत रिसिबि र स्वार्थ पुरा नभएमा मात्रै उजुरी गर्ने गरेको पाइएको छ ।” उहाँले कतिपय अवस्थमा एउटा कार्यालयमा घुस लिइएको घटनामा सबैलाई दोषी करार गर्ने परिपाटीको अन्त्य गर्दै मुख्य योजनाकारलाई मात्रै कार्वाही गर्ने गरी अख्तियार अगाडी बढेको बताउनुभयो । कार्यक्रममा बोल्ने सरोकारवालाहरुले नीतिगत भष्ट्रचार रोक्नुपर्ने बताएका थिए ।
कान्तिपुरका पत्रकार प्रकाश बरालले “६० प्रतिशत रकम घटाएका ठेकेदारलाई ठेक्का लगाएको भवनको गुणस्तर भएर जीर्ण बन्छ तर हामीले किन धेरै फालेकालाईनै काम दिन्छौं, अनी कसरी हुन्छ गुणस्तर, त्यसैले नीतिगत भष्ट्राचार रोक्न आवश्यक छ ।”
यस्तै विद्यामन्दिर माध्यामिक विद्यालयका प्रधानध्यापक शान्तामणी ढकालले आफ्नै विद्यालयका शिक्षकहरुले समयको दुरुपयोग गरेर धेरै रकम कमाएको सुनाउनुभयो । “हाम्रो विद्यालयमा पनी पढाउनुहुन्छ, अतिरिक्त सेवाका लागि लबिङ गर्नुहुन्छ, धौलागिरी क्याम्पसमा प्रध्यापक समेत हुनुहुन्छ, अन्यत्र नीजि विद्यालयमा समेत पढाइराख्नुहुन्छ” ढकालले भन्नुभयो “शिक्षकले गुणस्तरीय विद्यार्थी उत्पादन गर्नुको सट्टा राजनैतिक आडमा जे मन लाग्छ त्यही गर्नु भष्ट्राचार होइन ? ।”
विद्यामन्दिरमा आफू आउनु अघि अनावश्यक र नियम विपरितका बैंक तथा सहकारीमा खाता खोल्ने, विद्यालयको रकम व्यक्तिका खातामा पुग्ने गरेकोले त्यसलाई निरुत्साहित गरेको उहाँको भनाई छ ।
यस्तै शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाईका प्रमुख कुस्मराज उपाध्यायले कानूनमा शिक्षण अनुमती पत्र नभई शिक्षक राख्न नपाइने भन्ने छ तर कतिपय विद्यालयमा एक वर्षदेखि अनुमती पत्र भएको शिक्षक नपाउदा पढाई ठप्प भएको भन्दै शिक्षक राखेको समेत बताउनुभयो ।
कार्यक्रममा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका सह–सचिव राजेन्द्र कुमार केसी, प्रमुख जिल्ला अधिकारी रमेश ढकाल, जैमिनी नगरपालिकाका नगर प्रमुख इन्द्रराज शर्मा, बडिगाड गाउँपालिकाका अध्यक्ष मेहरसिंह पाइजा, राष्ट्रिय उपभाक्ता मञ्चका अध्यक्ष शैलेन्द्र कुमार श्रेष्ठ, विद्यामन्दिर माध्यामिक विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष बाबुलाल शाक्य, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी बागलुङका सभापती जब्बर बहादुर लामिछाने र ताराखोला गाउँपालिकाका स्वास्थ्य संयोजक उदित थापा र कृषि ज्ञान केन्द्र बागलुङका प्रमुख भानुभक्त भट्टराईले जिज्ञासा राख्नुभएको थियो ।