• २०८३ मंसिर ३, बुधबार
  • 2026 November 18, Wednesday

अरुण थापा — पीडाको स्वर, अमर धरोहर

सम्पादकीय । नेपाली सुगम संगीतको इतिहासमा अरुण थापा एउटा अमर नाम हो । उहाँको जीवन संघर्षले भरिएको थियो, तर उहाँको स्वरले नेपाली संगीतलाई अनन्त जीवन दिएको छ । अरुण थापाको कथा केवल एक गायकको कथा होइन, यो नेपाली समाजको कथा हो—प्रेम, विछोड, पीडा, संघर्ष र सिर्जनाको । अरुण थापाको जन्म २००९ साल माघ ११ गते कलकत्तामा भएको थियो । सुख–सयलमा बितेको बाल्यकालले उहाँलाई सहज जीवन दिन सक्थ्यो, तर उहाँले संगीतलाई जीवनको बाटो बनाएर कठिनाइको यात्रा रोज्नुभयो । प्रारम्भिक शिक्षा ठमेल र दार्जिलिङमा प्राप्त गरेपछि उहाँले जागिरको बाटो छाडेर संगीतमा समर्पित जीवन सुरु गर्नुभयो । यही निर्णयले उहाँलाई नेपाली सुगम संगीतको इतिहासमा अमर बनायो ।
२०३२ सालमा रेडियो नेपालमा स्वर परीक्षा पास गरेर सुरु भएको यात्रा “ऋतुहरूमा तिमी” जस्ता गीतहरूसँगै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा गुन्जियो । बीबीसीको विश्व सर्वेक्षणमा सातौं स्थानमा परेको यो गीतले अरुणलाई विश्वसंग जोड्यो । तर व्यक्तिगत जीवनमा भने उहाँ निरन्तर विछोड, असहमति र आर्थिक कठिनाइमा फसिरहनुभयो । प्रेम विवाह असफल भए, परिवार विछिन्न भयो, आर्थिक संकटले जीवनलाई दलदलमा धकेल्यो । यी सबै पीडाहरूले अरुणलाई भत्काएनन्, बरु उहाँका गीतहरूलाई आत्मा दिए । “चोट के हो व्यथा के हो” वा “मेरो जीवन कोरा कागज” जस्ता गीतहरू केवल स्वर मात्र होइनन्, जीवनका घाउहरूको संगीतात्मक अभिव्यक्ति हुन् । श्रोताले यी गीतहरूमा आफ्नै कथा भेट्छन्, आफ्नै पीडा महसुस गर्छन् । यही कारण अरुण थापाका गीतहरू आज पनि समान रूपले हृदयमा गुन्जिरहेका छन् ।

तर समाजले कलाकारलाई आधार दिन नसकेको पीडा अरुणको जीवनले स्पष्ट देखाउँछ । आर्थिक कठिनाइ, लागूऔषधको दलदल र स्वास्थ्य समस्या । यी सबैले उहाँलाई असमयमै जीवनबाट टाढा लगे । २०५६ साल साउन ५ गते उहाँको निधन भयो, तर उहाँको स्वर अझै जीवित छ । अरुण थापाको जीवनले हामीलाई दुई सन्देश दिन्छ । पहिलो, कलाकारको सिर्जना समाजको सामूहिक सम्पत्ति हो, त्यसैले कलाकारलाई सम्मान मात्र होइन, जीवनयापनको आधार दिन सक्ने वातावरण निर्माण गर्नु हाम्रो जिम्मेवारी हो । दोस्रो, पीडा र विछोडले सिर्जनालाई अझ गहिरो बनाउँछ । अरुण थापाको गीतहरू यही पीडाको अमर अभिव्यक्ति हुन् । आज हामी अरुण थापालाई सम्झँदा केवल एक गायकलाई सम्झिरहेका छैनौं, हामी नेपाली संगीतको आत्मालाई सम्झिरहेका छौं । उहाँको स्वरले देखाएको पीडा, प्रेम र जीवनका अनुभूतिहरू हाम्रो सांस्कृतिक धरोहर हुन् । अरुण थापा भौतिक रूपमा नभए पनि, उहाँको स्वर अमर छ । नेपाली सुगम संगीतको इतिहासमा सदैव गुन्जिरहने अमर धरोहर ।